Het thema ‘Klimaatverandering ‘ is op zijn minst actueel te noemen. Het is echter ook een heel controversieel thema. Als het gaat over de oorzaken van de opwarming van de aarde zijn veel verschillende verhalen te horen, die als het ware een informatie-chaos vormen voor jongeren. Met dit project willen we jongeren stimuleren om deze informatie-chaos als een uitdaging te zien. Door hen de wetenschap achter de controverse te laten zien, willen we ze wegwijs maken in de op het eerste zicht tegenstrijdige verklaringen en theorieën over klimaatverandering. Voorspellingen over toekomstige klimaatveranderingen gebeuren aan de hand van modellen. In ons project kunnen leerlingen zelf aan de slag gaan met een reëel globaal klimaatmodel. We geloven dat we hiermee een unieke kans creëren om leerlingen effectief te laten proeven van deze belangrijke pijler van hedendaags wetenschappelijk onderzoek.

Wegwijs in de informatie-chaos (1 lesuur)
Het klimaatsysteem op Aarde is een heel ingewikkeld systeem, dat afhangt van verschillende factoren (intensiteit van de zonnestraling, albedo, interactie tussen atmosfeer en oceanen, samenstelling van de atmosfeer,…) . Als er een verandering optreedt in één van die factoren, krijgen we niet alleen een direct effect op het evenwicht in het systeem, er zijn ook terugkoppelingsystemen waardoor bepaalde effecten versterkt of gedempt worden. Er zijn ook nog veel onopgeloste vraagstukken in verband met de klimaatverandering.
In dit deel wordt een wetenschappelijke onderbouwing geconstrueerd voor het probleem van de klimaatverandering. De leerlingen worden geconfronteerd met vragen als: Is er nu wel of niet sprake van klimaatverandering? Wat is de rol van de natuurlijke variaties in de energieproductie van de Zon of is de specifieke vorm van de baan van de Aarde rond de Zon een doorslaggevende factor? Welke rol spelen het albedo-effect en de interacties tussen de atmosfeer en de oceaan? Wat is de impact van de menselijke activiteiten?

Werken met een globaal klimaatmodel (2 lesuren)
De code die we gebruiken, EdGCM, werd ontwikkeld door Columbia University Center for Climate Systems Research in het kader van het Education GCM project. Het is gebaseerd op een globaal klimaatmodel (GISS GCM) dat ontwikkeld wordt door NASA en het Goddard Institute for Space Studies. Het is een model dat effectief gebruikt wordt voor hedendaags klimaatonderzoek.
We beschikken over 10 laptops waarop het programma geïnstalleerd is. De leerlingen gaan in groepjes van 2 of 3 aan de slag met het model en ervaren zo het volledige wetenschappelijke proces: het ontwerpen van een experiment, het laten lopen van een klimaatsimulatie, het analyseren en interpreteren van de resultaten en het opmaken van een wetenschappelijk rapport.

Dit is een bij uitstek vakoverschrijdend programma. In het eerste deel, bij de wetenschappelijke onderbouwing, komen domeinen van natuurkunde, sterrenkunde, klimatologie, geologie, biologie en technologie aan bod. Het deel over modellering kadert in fysica (fysische wetten die aan de basis liggen van de modellen) en wiskunde. Ook communicatievaardigheden komen aan bod bij het publiceren van de resultaten in een verslag.

Praktisch:

Doelgroep: 5de en 6de jaar secundair onderwijs
Periode: Vanaf januari 2010
Tijdsduur: 3 lesuren
Grootte van de groep: maximaal 30 leerlingen
Prijs: € 2,50 per leerling
Locatie:UGent-Volkssterrenwacht Armand Pien, Rozier 44, 9000 Gent (ook op verplaatsing mogelijk)
Info en reservatie: info@armandpien.be of tel: 09 264 36 74