We hebben aan 6 Vlaamse sterrenkundigen met een internationale carrière gevraagd om te vertellen over wat zij cool vinden aan de kosmos of aan sterrenkunde. Deze voordrachtenreeks gaat door in 2 delen, één in de lente en één in de herfst, op zaterdagvoormiddag van 10h tot 12h. Deze voordrachten worden georganiseerd in samenwerking met de Universiteit Gent.
De lentereeks

• 21/2: dr. Sven De Rijcke - 'Onze plaats tussen de sterren'
  De nachthemel, waarop de strak gechoreografeerde dans van zon, maan, planeten en sterren voor iedereen met een geïnteresseerd oog te zien is, heeft de mensheid al sedert de nacht der tijden geboeid. Het boeiende verhaal van de sterrenkunde overspant meer dan 15000 jaar en leert hoe onze huidige kennis, via grootse wetenschappelijke doorbraken, meanderende omwegen, en ondanks vele doodlopende paden, moeizaam werd opgebouwd. Dit verhaal houdt ons ook een spiegel voor en toont hoe culturele en godsdienstige aspecten steeds mee onze kijk op de sterren en de plaats die wij onszelf toebedeelden tussen de sterren hebben bepaald.
• 7/3: dr. Carlos De Breuck - 'Koud stof waarnemen met radio telescopen op 5000m hoogte in de Atacama woestijn'
  Op de 5000m hoge Chajnantor vlakte in de Atacama woestijn in het noorden van Chili wordt op dit moment de grootste radio telescoop ter wereld gebouwd: ALMA, de Atacama Large Millimetre Array. Deze telescoop zal gas en stof in sterren en verafgelegen sterrenstelsels waarnemen. Aangezien het water in de atmosfeer van onze Aarde deze straling tegenhoud, moeten we hiervoor naar zo'n extreem droge en hoge plaats uitwijken. In deze voordracht beschrijf ik mijn persoonlijke ervaringen met het waarnemen met de 12m APEX telescoop, een voorloper van ALMA op Chajnantor. Het gebrek aan zuurstof op zulke hoogtes wordt ruimschoots gecompenseerd door de nieuwe ontdekkingen die hier nu reeds gedaan worden.
• 28/3: dr. Hans Van Winckel - 'Ook sterren hebben het eeuwige leven niet'
  De evolutie van elke ster loopt heel parallel met haar centrale energievoorraad. In dit praatje beschrijven we de soms verrassende verschillende processen die de palliatieve fase inluiden. Het gaat over stof en mineralen maar ook over dramatisch gewichtsverlies en over rare chemische elementen zoals Technetium, Barium en Zirconium.

De herfstreeks

• 10/10: dr. Griet Van de Steene - 'Planetaire nevels: eindstadia van sterren zoals de Zon'
  Planetaire nevels zijn een van de mooiste objecten die we kunnen zien aan een donkere nachtelijke hemel. Hun schoonheid wordt enkel geëvenaard door hun mysterie: hoe krijgen ze hun grote verscheidenheid aan vormen?
  Planetaire nevels tonen ons de eindfase van een typische ster zoals de zon. Beelden en spectra van planetaire nevels geven ons informatie over wat er gebeurt gedurende het leven van de ster en tijdens de eindfase.
  Ze zijn nuttig in de studie van de chemische verrijking van het insterstellaire medium. Doordat ze zichtbaar zijn tot op grote afstanden buiten onze Melkweg, dragen ze ook bij tot de studie van de chemische evolutie van melkwegstelsels, hun dynamica, en vormen ze de basis voor een extragalactische afstandsschaal.
• 24/10: Prof. dr. Konrad Kuijken - 'Zwaartekrachtlenzen, donkere materie en donkere energie'
  Astronomen hebben de laatste decennia ontdekt dat de meeste materie in het heelal van een soort is die niet met licht reageert, en dus onzichtbaar of 'donker' is. In de jaren '90 kwam daar nog de waarneming bij dat de cosmische dynamica worden gedomineerd door een stuwende kracht, die de naam 'donkere energie' kreeg. Deze lezing zal ingaan op de donkere materie en donkere energie, en op hoe het fenomeen van zwaartekrachtlenzen kan gebruikt worden om hun eigenschappen in kaart te brengen.
• 14/11: prof. dr. Maarten Baes -'Exotic selection: quasars en supermassieve zwarte gaten'
  Sterrenkunde is rijk aan exotische objecten - diegene die het waarschijnlijk het meest tot de verbeelding spreken zijn supermassieve zwarte gaten. Ze zijn geen verzinsel van science fiction auteurs, ze bestaan daadwerkelijk en zelfs dichterbij dan we op het eerste gezicht zouden denken. In deze voordracht wordt uitgelegd wat supermassieve zwarte gaten zijn, hoe we ze kunnen opsporen en welke rol ze spelen in de evolutie van melkwegstelsels.

Locatie: UGent-Volkssterrenwacht Armand Pien, Rozier 44, 9000 Gent, ingang langs de Lovelingstraat.

Terug naar IYA2009